Kariera

ESG w Polsce - dlaczego rodzinne biznesy mogą być odpowiedzialne społecznie?

Author profile image 2022-12-30, Autor: Michał Zwyrtek

Wiele firm polskich firm prywatnych i rodzinnych nie podjęło jeszcze oficjalnych i formalnych działań w zakresie ESG. Jednakże ich kultura organizacyjna, długoterminowe spojrzenie na biznes, elastyczność i wyższy poziom odpowiedzialności za pracowników i lokalną społeczność stawia je w uprzywilejowanej sytuacji w obliczu trwającej transformacji.

Reklama

Czym jest ESG? 

Skrót ESG (z ang. Environmental, Social and Governance) oznacza działania podejmowane przez firmę w celu ochrony środowiska (E), dbania o społeczeństwo (S) i ład korporacyjny zgodnie z uznanymi, czytelnymi zasadami (G). Można przyjąć uproszczenie, że ESG zastąpił CSR, czyli społeczną odpowiedzialność biznesu. 

W Polsce ESG kojarzy się przede wszystkim z największymi podmiotami lub spółkami notowanymi na giełdzie. W dużej mierze jest jeszcze nieobowiązkowe, co zapewne jest dodatkową przyczyną, dla której wiele firm polskich firm prywatnych i rodzinnych nie podjęło jeszcze oficjalnych i formalnych działań w tym zakresie. Tymczasem konsekwencją zaniechań może może być utrata kontrahentów, wykluczenie z zamówień publicznych, ograniczony dostępu do kapitału, czy też problemy z rekrutacją. ESG nie tylko na świecie, ale i w Polsce staje się globalnym trendem i nowym standardem w biznesie, a także wyznacznikiem tego, jak odpowiedzialnie i świadomie prowadzona jest działalność firmy.

Już wkrótce, bo od 2023 roku, raportowanie ESG stanie się wymogiem dla dużych firm oraz spółek notowanych na giełdzie, osiągających określone przychody (powyżej 170 mln zł netto rocznie) i posiadające roczną sumę bilansową (aktywa i pasywa) o wysokości 85 mln zł. Trzy lata później, czyli od 2026 roku raportowanie ESG ma dotyczyć już wszystkich spółek. Dlatego już dziś polskie firmy prywatne i rodzinne powinny zacząć wdrażać praktyki i działania w obszarze ESG. 

Rodzinność a ESG

Polskie firmy prywatne i rodzinne mają pozycję rynkową, potencjał i zasoby, które umożliwiają im bycie liderem w obszarze zrównoważonych transformacji ESG. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce mamy ponad 2 miliony firm rodzinnych, które przynoszą 63–72% PKB i generują około 8 milionów miejsc pracy.
 

Firmy rodzinne na rynku spostrzegane są jako godne zaufania, gwarantujące stabilność, pracę w miłej rodzinne atmosferze i kultywujące tradycję. Bycie firmą rodzinną z jednej strony niesie olbrzymie ryzyko dla prowadzenia działalności, odpowiedzialność za współpracowników i pracowników, a z drugiej satysfakcję z sukcesów, pielęgnowanie tradycji, pracę z rodziną. 

Cechą wyróżniającą przedsiębiorstwa rodzinne jest wyższość celu długofalowego – trwania przedsiębiorstwa nad celem ekonomicznym, typowym dla wszystkich organizacji komercyjnych. Cel ten stanowi barierę dla skracania czasu osiągania celów ekonomicznych, podejmowania ryzyka, a tym samym umożliwia stwarzanie korzystnych warunków do rozwoju przedsiębiorstwa w długim okresie. 

Z badań prowadzonych przez PARP wynika również, iż przedsiębiorstwa rodzinne charakteryzują się większym poziomem odpowiedzialności: za rodzinę, pracowników, a także za społeczność lokalną, w której funkcjonują. Przy podejmowaniu wszelkiego typu decyzji zarządzający pamiętają zarówno o tym, że odpowiadają nie tylko za swoich pracowników, ale pośrednio również za ich rodziny. 

Firmy rodzinne wykazują też większą elastyczność w stosunku do potrzeb swoich klientów. Dzięki nienormowanemu czasowi pracy mogą one łatwiej dostosować godziny pracy do potrzeb rynku. Bardzo często firmy rodzinne sytuują się w niszach rynkowych, realizując specjalne, niestandardowe zamówienia. 

W związku ze swoją elastycznością i większą adaptacyjnością firmy rodzinne są bardziej odporne na okresy dekoniunktury: szybko dostosowują się do nowych warunków w czasie „kryzysu”, redukując koszty do bezwzględnego minimum i rezygnując ze wszystkich niepotrzebnych wydatków. Przedsiębiorstwa te mogą pozwolić sobie na zmniejszenie lub nawet na niewypłacanie przez pewien okres wynagrodzenia pracownikom z rodziny. 

Dlaczego już dziś? 

Polskie przedsiębiorstwa prywatne i rodzinne już teraz często realizują działania z zakresu ESG nie tego mając zupełnie świadomości. Szereg z nich aktywnie podejmuje działania na rzecz środowiska (nakłady na jego ochronę, redukcję zanieczyszczeń, ograniczenie poziomu emisji dwutlenku węgla i zużycia wody oraz energii), czy też społeczeństwa (troska o pracowników, satysfakcja klientów, relacja z lokalną społecznością). Aby budować dalsze zaufanie i zabezpieczyć swoją przyszłość, a także przygotować się na nowe obowiązki raportowania, polskie firmy prywatne i rodzinne muszą jednak zrobić kolejny krok. Ustrukturyzowanie i sformalizowanie działań w obszarze ESG oraz włącznie je do wszystkich aspektów dzałalności, tj. planów, celów, strategii i raportowania, jest jednym z kluczowych wyzwań dla polskich firm prywatnych i rodzinnych w najbliższych latach. Co istotne od ESG nie ma odwrotu. Wprawdzie pojawiły się już pierwsze głosy, że wojna na Ukrainie wstrzyma Fit for 55, Zielony Ład i ESG, jednakże w mojej ocenie w długim okresie świata i Europy nie stać na rezygnację ze środowiska i odnawialnych źródeł energii. Dlatego na raportowanie ESG należy spojrzeć nie jak na kolejny obowiązek, lecz jak na kolejne narzędzie do zarządzania biznesem i do ograniczania ryzyk.

Już teraz brak działań w obszarze ESG powoli staje się równoznaczny ze wstrzymaniem współpracy, a nawet zerwaniem kontraktu. Zagraniczni klienci, w szczególności duże, międzynarodowe przedsiębiorstwa, coraz częściej proszą polskie firmy o szczegółową kalkulację emisji gazów cieplarnianych w ramach raportowania śladu węglowego w łańcuchu dostaw. Polskie firmy prywatne i rodzinne działające na rynkach globalnych są zobowiązane wykazywać, że przestrzegają najwyższych standardów w tym zakresie.
 
Dla prowadzących biznes z niemieckimi kontrahentami wyzwaniem będzie oparta o koncepcję ESG - Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz (w skrócie LkSG) – nowa niemiecka ustawa o dochowaniu należytej staranności w łańcuchu dostaw. Niemieccy partnerzy już od 1 stycznia 2023 r. najprawdopodobniej będą oczekiwać od polskich dostawców deklaracji, że przestrzegają określonych konwencji (dotyczących m.in. praw człowieka, godziwego wynagrodzenia czy kwestii środowiskowych) oraz zobowiązują się informować o zidentyfikowanych przypadkach potencjalnych nadużyć u poddostawców usytułowanych dalej w łańcuchu dostaw.
Oceń publikację: + 1 + 2 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu slaskibiznes.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Otrzymuj najciekawsze newsy biznesowe ze Śląska!

Zapisz się do naszego newslettera!

Sonda

Blokada miliardów z UE. Kto ma rację?



Oddanych głosów: 464

Prezentacje firm