Śląski Biznes na weekend

Te dania to kultowe potrawy z Górnego Śląska. Wiecie, jak powstały?

Lubisz żurek? Smakuje Ci sałata, która podawana jest w każdym domu na święta? Ale czy wiesz, że żurek to inaczej tradycyjny żur śląski, a popularna sałata to śląski szałot? Nie wspominając już wodzionce, która znana jest bardziej jako zupa lecznicza na katar. Sprawdźmy więc jakie dania wpisały się na listę tradycyjnych dań kuchni Górnego Śląska.

Tradycje kulinarne kuchni śląskiej  powstały w samowystarczalnym gospodarstwie wiejskim.

Reklama

Gospodarstwo chłopskie w dużym stopniu zaspokajało swoje potrzeby konsumpcyjne przez własne produkty, co wpływało na rodzaj spożywanych potraw i zmiany w jadłospisie. Określone warunki glebowe w zasadniczy sposób kształtowały poziom gospodarki rolnej na danym obszarze Śląska. Uprawiano głównie żyto, jęczmień, owies, pszenicę i kapustę. Na początku XX wieku ziemniaki zaczęły wypierać z jadłospisu kaszę. W latach 20. i 30. XX wieku zaczęto uprawiać również inne warzywa. Tłuszczu i nabiału dostarczała hodowla bydła, trzody, drobiu, królików i gołębi - możemy przeczytać na portalu slaskiesmaki.pl

Sprawdźmy więc co należy do podstaw kuchni śląskiej

W śląskiej rodzinie górniczej kobieta zajmowała się gospodarstwem domowym i wychowywaniem dzieci. Do jej obowiązków należało także utrzymywanie przydomowego ogródka i hodowla zwierząt. W przydomowych ogródkach uprawiano warzywa sezonowe, w tym lubiane na Śląsku fasolkę szparagową i ogórki.

Dumą każdej gospodyni był wydzielony mały fragment ogródka, w którym rosły zioła, niekiedy uprawiane także w doniczkach stojących na parapetach. Zioła odgrywały na Śląsku niemałą rolę nie tylko jako przyprawy kuchenne, ale także w lecznictwie ludowym. Każda gospodyni uprawiała bazylię, cząber ogrodowy, lubczyk, kminek, majeranek, estragon, macierzankę, tymianek, miętę pieprzową, szałwię i rozmaryn. Warto wspomnieć również o zapomnianej już czarnuszce, którą posypywano pieczywo, kolendrze uprawianej dawniej w każdym ogródku i koniecznej do wyrobu kiełbas wieprzowych, czy arcydzięglu, który był przyprawą do ryb, sałat i sosów, a jego ogonki liściowe smażono dawniej, jak owoce kandyzowane, w cukrze i ozdabiano nimi ciasta. Do mięs, zwłaszcza gęsi, królika, baraniny, wołowej pieczeni huzarskiej, nieodzowna według śląskich gospodyń była bazylia, macierzanka i majeranek. Rosół nie mógł się obyć bez lubczyku i pietruszki, grochowa i ziemniaczana, bez majeranku, fasolka na kwaśno, bez zielonych listków cząbru ogrodowego, który dodawano również do marynat i zapraw. 

Wodzionka - zupa z tradycją

Czyli zupa z chleba i czosnku, z dodatkiem łoju lub masła, zalanych gorącą wodą. Pojawianie się w dni powszednie mięsa uzależnione było od zamożności rodziny. Na co dzień preferowano skromne, proste posiłki.

wodzionka

Śląski żur

Dawniej w każdym śląskim domu był garnek zwany żurokiem, w którym na okrągło kisił się żur. Żur musiał być gotowany na prawdziwym zakwasie z surowego ciasta chlebowego.

zur slaski

Najpopularniejsze zupy na Śląsku

Najważniejszym posiłkiem był obiad, który podawano w rodzinach robotniczych po powrocie mężczyzny z pracy. Najpopularniejszymi zupami były: rosół, kartoflanka, grochowa (także w wersji z kiszoną kapustą), fasolówka, kapuśniak z żeberkami (kozibroda), kapuśniak z białej kapusty (parzybroda), zupa grzybowa (grzybionka), krupnik, marchewkowa na mleku, zupy z kalarepy, z jarmużu, z dyni, a od lat 30. XX wieku: ogórkowa, pomidorowa, szczawiowa, rosół na młodych gołębiach. Bardzo popularny był ajntopf, czyli gęsta zupa jarzynowa. 

rosol

A na drugie danie - karminadle

Wraz ze wzrostem poziomu życia pojawiały się większe ilości mięsa i nabiału. Na stołach pokazały się karminadle czy karbinadle, czyli kotlety mielone z  mięsa wołowo-wieprzowego, a także z królika, klopsy gotowane, żeberka gotowane lub duszone z kapustą, golonka z kapustą i grochem, płucka na kwaśno, bigos śląski, krupnioki smażone z cebulą. Do mięs podawano ciapkapustę, czyli ziemniaki wymieszane z ugotowaną kiszoną kapustą, dampfowaną, czyli duszoną kapustę, kluski drożdżowe oraz szałot kartoflany − sałatkę z  ziemniaków i innych gotowanych jarzyn. 

karminadle

Potrawy na wyjątkowe okazje

Niedzielny obiad bywał, i bywa, bogatszy w zestaw dań i  ich wystawność. Głównymi daniami były: rosół z nudlami czyli makaronem domowej roboty, rolady wołowe, śląskie kluski i sałatka z modrej kapusty (czerwonej kapusty). Ambicją śląskiej gospodyni było, aby dania nie powtarzały się zbyt często, stąd wiele przepisów np. na rolady: są więc jaskółcze gniazda, rolady z mięsa wieprzowego z dodatkiem gotowanych na twardo jajek, delikatne rolady z mięsa cielęcego i wiele rolad z mięsa wołowego z różnymi farszami.

rolada

Jak często w Waszym obiadowym menu znajdują się dania kuchni śląskiej?

Oceń publikację: + 1 + 2 - 1 - 1

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu slaskibiznes.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Otrzymuj najciekawsze newsy biznesowe ze Śląska!

Zapisz się do naszego newslettera!

Sonda

Przedsiębiorco, na kogo zagłosujesz?









Oddanych głosów: 427