Kariera

Urlop w czasach Covid 19 – czyli jak zamienić wykupione First Minute na bezpieczne wakacje w domu i odzyskać pieniądze? Zapytaliśmy ekspertów

Pandemia, która objęła niemal cały świat, wprowadziła nową rzeczywistość faktyczną i prawną. Jedną z kwestii, która pojawia się w zapytaniach czytelników jest to, czy mogą odstąpić od umowy o świadczenie wycieczki lub wakacji pobytowych, a jeśli tak, to kiedy. Zapytaliśmy o to dr hab. Marlena Jankowska-Augustyn, prof. UŚ oraz radcę prawnego dr hab. Mirosława Pawełczyk, prof. UŚ z katowickiej kancelarii Pawełczyk Radcowie Prawni i Adwokaci, profesorów uczelni na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.

Reklama

Miały być wakacje, a są problemy

Od kilku lat obserwujemy trend wzrostowy wyboru wakacji zagranicznych, organizowanych przez profesjonalne biura podróży, notabene często rezerwowanych ze znacznym wyprzedzeniem w czasie (tzw. First Minute) przez podróżnych. Część podróży jest dodatkowo ubezpieczona, co wiąże się z dodatkową analizą postanowień umowy ubezpieczeniowej, choć takowe nie będą przedmiotem niniejszych rozważań. Analizie zostanie poddany stan prawny, jak też najnowsze interpretacje urzędowe, które są aktualne w świetle problemu związanego z koronawirusem.

Sektor turystyczny od dawna notował szereg problemów, takich jak chociażby: dostęp do wyczerpujących informacji o szczegółach oferty, kwestie związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy, niewypłacalność organizatora. Aktualnie podstawowym aktem prawnym zawierającym szereg gwarancji i zabezpieczeń prawnych dla stron umowy udziału w imprezie turystycznej jest ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (dalej jako: ustawa turystyczna lub UITiPUT). Ustawa ta stanowi rezultat uzgodnień na szczeblu unijnym, gdzie także zauważono potrzebę wprowadzenia stosownej regulacji. Szereg kwestii został pierwotnie wskazany w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2015/2302/UE z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniającej rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylającej dyrektywę Rady 90/314/EWG (dalej jako: dyrektywa 2015/2302), która nie tylko aktualizuje i poszerza istniejące uregulowania prawne dotyczące turystyki, lecz także zobowiązuje państwa członkowskie do maksymalnej harmonizacji w tym zakresie. W związku z tym kraje członkowskie były zobowiązane przyjąć i opublikować przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne celem implementacji ustawy do dnia 1 stycznia 2018 r. (z wejściem w życie napóźniej z dniem 1 lipca 2018 r.).

Jak odpowiednio odstąpić od umowy?

Prawo do odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej zostało bardzo obszernie uregulowane w treści art. 47 UITiPUT, zarówno na rzecz podróżnego, jak i organizatora, odrębnie regulując uprawnienia każdego z nich. Przepis ten stanowi odpowiednik art. 12 dyrektywy 2015/2302. Przedmiotem niniejszej analizy są jedynie uprawnienia podróżnego. 

W treści art. 47 ust. 1-3 UITiPUT reguluje się uprawnienie do odstąpienia przez podróżnego od umowy niezależnie od przyczyny, z kolei art. 47 ust. 4 UITiPUT wprowadza szczególny przypadek względem wystąpienia siły wyższej. Uzasadnienia dla tego typu konstrukcji prawnych wprowadzających udogodnienia dla podróżnego można szukać między innymi w preambule do dyrektywy 2015/2302, która w pkt 31 stanowi, że:

-Podróżni powinni również mieć możliwość rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym momencie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej za odpowiednią i możliwą do uzasadnienia opłatą za rozwiązanie, uwzględniającą spodziewane oszczędności kosztów oraz spodziewany dochód z tytułu alternatywnego wykorzystania danych usług turystycznych. Powinni oni także mieć prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej bez ponoszenia jakiejkolwiek opłaty za jej rozwiązanie, w przypadku gdy nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności miałyby w znaczącym zakresie wpłynąć na realizację imprezy turystycznej.

Odstąpienie od umowy w przypadku pandemii

Sytuacja pandemii może z pewnością zostać zakwalifikowana jako zdarzenie nieuniknione i nadzwyczajne tłumaczą prawnicy z kancelarii Pawełczyk & Szura Kancelaria Radców Prawnych. W tym zakresie także dyrektywa 2015/2302 definiuje je jako (pkt 31 Preambuły) zdarzenia, które mogą: obejmować na przykład działania wojenne, inne poważne problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak terroryzm, znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży lub katastrofy naturalne, takie jak powodzie lub trzęsienia ziemi, lub warunki pogodowe uniemożliwiające bezpieczną podróż do miejsca docelowego uzgodnionego w umowie o udział w imprezie turystycznej.

W art. 4 pkt. 15) UITiPUT okoliczność nadzwyczajna i nieunikniona jest rozumiana jako:

sytuacja pozostająca poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację, której skutków nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie rozsądne działania.

Zgodnie z art. 47 ust. 4 UITiPUT:

Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego. Podróżny może żądać wyłącznie zwrotu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia w tym zakresie.

Podróżny ma szereg uprawnień

Z brzmienia art. 47 ust. 4 ustawy wynika, że w przypadku wystąpienia przesłanek podróżny może odstąpić od umowy:

  • bezpłatnie,

  • bez ponoszenia dodatkowych kosztów;

aczkolwiek także bez ekwiwalentu lub odszkodowania za niedogodność związaną z brakiem wykonania umowy. Zgodnie z art. 47 ust. 6 UITiPUT podróżny otrzymuje zwrot kosztów w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy.

Odstąpienie od umowy w praktyce

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że analizowany temat stał się 

w ostatnich dniach przedmiotem licznych odniesień w prasie prawniczej i w wypowiedziach instytucji chroniących prawa konsumenta. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Tomasza Chróstnego:

-W przypadku każdego wniosku o odstąpienie od umowy biuro podróży musi sprawdzić czy zaszły przesłanki do takiego odstąpienia. Innymi słowy czy w miejscu, do którego konsument planował lecieć, istnieje realne zagrożenie jego zdrowia. Jeżeli tak, biuro ma obowiązek uznać roszczenie podróżnego. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnych umów z biurami podróży zachęcam do korzystania z darmowej pomocy prawnej świadczonej przez miejskich i powiatowych rzeczników konsumenta.

A może przesunąć termin wyjazdu?

Niektórzy organizatorzy oferują podróżnym przeniesienie terminu rozpoczęcia realizacji usługi. W takowej sytuacji podróżny zdaje się mieć przynajmniej dwa wyjścia:

  1. nie podejmować żadnych działań i czekać do dnia planowanego terminu rozpoczęcia imprezy celem odstąpienia od umowy – przy założeniu, że stan zagrożenia na utrzyma się w kraju docelowym (zwykle w umowach organizatorzy wprowadzają dodatkowy termin, w którym można odstąpić od umowy, jeśli stan zagrożenia nadal się utrzymuje – np. nie wcześniej niż na 7 dni przed wyjazdem/wylotem);

  2. przyjąć propozycję zmiany terminu imprezy (np. na październik 2020 r.) przy zachowaniu uprawnień płynących z treści art. 47 ust. 4 UITiPUT, w razie gdyby stan zagrożenia się utrzymywał.

W razie jakichkolwiek pytań związanych ze zwrotem kosztów czy odwołania wyjazdu, który planowaliście za nim wybuchła epidemia zachęcamy do kontaktu z naszymi expertami poprzez stronę internetową kancelarii www.pawelczyk.pl



Oceń publikację: + 1 + 2 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu slaskibiznes.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Otrzymuj najciekawsze newsy biznesowe ze Śląska!

Zapisz się do naszego newslettera!

Sonda

Ile lat ma Twoje auto?






Oddanych głosów: 524